Autisme begrijpen
Een andere manier van zijn, niet minder waardevol
Autisme is geen ziekte die genezen moet worden. Het is een neurologisch verschil – een andere manier waarop het brein informatie verwerkt. Mensen met autisme ervaren en begrijpen de wereld vaak anders dan neurotypische mensen.
Wat is autisme?
Autisme Spectrum Stoornis (ASS) is een ontwikkelingsstoornis die de manier beïnvloedt waarop iemand communiceert, sociale interacties aangaat, en de wereld om zich heen waarneemt. Het wordt een "spectrum" genoemd omdat autisme zich op veel verschillende manieren kan manifesteren.
Sommige mensen met autisme hebben veel ondersteuning nodig in hun dagelijks leven, terwijl anderen relatief zelfstandig functioneren. Geen twee mensen met autisme zijn hetzelfde.
Veel voorkomende kenmerken
Let op: niet iedereen met autisme heeft alle kenmerken, en ieder kenmerk kan zich anders uiten.
Sociale communicatie
Moeite met het begrijpen van sociale signalen, non-verbale communicatie en ongeschreven sociale regels. Dit betekent niet dat mensen met autisme niet geïnteresseerd zijn in contact, maar wel dat sociale interactie meer energie kan kosten.
Interesse patronen
Diepgaande, intense interesses in specifieke onderwerpen. Deze interesses kunnen een bron van grote vreugde en expertise zijn.
Routine & structuur
Behoefte aan voorspelbaarheid en vaste patronen. Veranderingen kunnen stressvol zijn. Dit komt voort uit een behoefte aan overzicht en controle in een vaak chaotische wereld.
Zintuiglijke gevoeligheid
Over- of ondergevoeligheid voor prikkels zoals geluid, licht, textuur, geur of aanraking. Een drukke winkel kan bijvoorbeeld overweldigend zijn.
Denken & verwerken
Een andere manier van denken en informatie verwerken. Dit kan leiden tot unieke inzichten en oplossingen, maar ook tot moeite met multitasking of flexibiliteit.
Emotieregulatie
Sterke emoties kunnen soms overweldigend zijn en moeilijk te reguleren. Dit betekent niet dat iemand "te gevoelig" is, maar dat emotionele verwerking anders verloopt.
Sterke kanten
Het is belangrijk om ook de sterke kanten van autisme te erkennen. Mensen met autisme hebben vaak:
- Aandacht voor detail: Ze zien patronen en details die anderen over het hoofd zien
- Logisch denkvermogen: Sterk analytisch denken en probleemoplossend vermogen
- Integriteit: Een natuurlijke neiging tot eerlijkheid en authenticiteit
- Diepgaande kennis: Expertise in gebieden die hen interesseren
- Creatief denken: Unieke perspectieven en out-of-the-box oplossingen
- Concentratievermogen: Het vermogen om zich langdurig op één taak te focussen
- Loyaliteit: Diepe, betekenisvolle relaties met mensen die hen begrijpen
Het neurodiversiteit paradigma
Binnen Van Goud omarmen we het neurodiversiteit paradigma. Dit perspectief ziet neurologische verschillen – zoals autisme, ADHD, dyslexie en andere – niet als defecten die "genormaliseerd" moeten worden, maar als natuurlijke variaties in menselijke cognitie.
Net zoals biodiversiteit essentieel is voor gezonde ecosystemen, is neurodiversiteit waardevol voor onze samenleving. Verschillende manieren van denken leiden tot meer creativiteit, innovatie en veerkracht.
Dit betekent niet dat autisme geen uitdagingen met zich meebrengt. We erkennen dat veel mensen met autisme ondersteuning nodig hebben. Maar die ondersteuning is gericht op het verwijderen van barrières en het creëren van een wereld waarin ook neurodivergente mensen kunnen floreren – niet op het "genezen" of "normaliseren" van autisme.
Hoe kun je ondersteunen?
Of je nu een ouder, familielid, vriend, leerkracht of werkgever bent – hier zijn enkele manieren waarop je mensen met autisme kunt ondersteunen:
Luister en leer
Iedere persoon met autisme is uniek. Vraag wat zij nodig hebben in plaats van aan te nemen wat goed voor hen is.
Wees duidelijk
Communiceer helder en direct. Vermijd dubbelzinnigheden, hints en ongeschreven regels waar mogelijk.
Creëer structuur
Voorspelbaarheid helpt. Geef van tevoren informatie over wat er gaat gebeuren en waarschuw bij veranderingen.
Respecteer grenzen
Als iemand aangeeft dat een situatie te veel is, neem dat serieus. Overstimulatie is echt en kan uitputtend zijn.
Pas de omgeving aan
Denk na over zintuiglijke prikkels. Zachte verlichting, ruisonderdrukkende koptelefoons, of een rustige ruimte kunnen enorm helpen.
Erken sterke kanten
Focus niet alleen op uitdagingen. Zie en waardeer de unieke talenten en perspectieven van autistische mensen.
Mythes & Misverstanden
"Mensen met autisme voelen geen emoties"
Mensen met autisme voelen emoties vaak heel intens, maar uiten ze soms anders of hebben moeite om ze te verwoorden.
"Autisme kan genezen worden"
Autisme is geen ziekte, maar een neurologisch verschil. Het "gaat niet over" en hoeft niet genezen te worden.
"Iedereen met autisme is hetzelfde"
Autisme is een spectrum. Geen twee mensen met autisme zijn precies hetzelfde.
"Mensen met autisme willen geen sociaal contact"
Veel mensen met autisme verlangen naar verbinding, maar sociale situaties kunnen uitputtend zijn of anders verlopen dan bij neurotypische mensen.
Wil je meer leren?
We organiseren regelmatig trainingen en informatiesessies over autisme. Neem contact op voor meer informatie.
Neem contact op